ด้วง/มอด
ด้วงงวงข้าว (Rice Weevil / Sitophilus oryzae)
- ชื่ออื่นๆ : มอดข้าวสาร
- ขนาดลำตัว : 2 – 3 มิลลิเมตร
- ความสำคัญ : เป็นแมลงศัตรูธัญพืชหลายชนิดโดยเฉพาะข้าวเปลือก ข้าวสาลี ถ้ามีการทำลายสูง เมล็ดจะเหลือแต่เปลือก
- ลักษณะ : ตัวสีน้ำตาลดำ, ส่วนหัวยื่นออกมาเป็นงวง, เจาะรูที่เมล็ดพืชแล้ววางไข่รูละ 1 ฟอง, ตัวเมียวางไข่ 300-400ฟอง
- การแพร่กระจาย : พบได้ทั่วโลก ชอบอากาศร้อนและอบอุ่น ระบาดมากแถบเอเชียและแอฟริกา
- พืชอาหาร : เมล็ดธัญพืชทุกชนิด เช่น ข้าว ข้าวโพด ข้าวโอ๊ด เดือย ฯลฯ แต่ไม่ทำลายแป้งเพราะตัวหนอนไม่สามารถเจริญในแป้งได้
ด้วงหนวดยาว (Long-horn Beetle)
- เป็นแมลงปีกแข็ง มีหนวดยาวเท่ากับลำตัว หรือยาวกว่าลำตัวก็มี
- เข้าทำลายไม้ได้ทุกระยะ บางชนิดทำลายในขณะเป็นไม้ยืนต้น บางชนิดทำลายหลังตัดฟันแล้ว บางชนิดเข้าทำลายขณะแปรรูป
- การทำลายคล้ายพวก Power-post Beetle คือ มีผงคล้ายแป้ง แต่จะมีบางส่วนอัดกันแน่นเป็นเม็ดกลมๆ เล็กๆ
- บางชนิดมีวงจรชีวิตนานถึง 10 หรือ 15 ปี
มอดข้าวเปลือก (Rhyzopertha dominica)
- ชื่ออื่นๆ : มอดหัวป้อม, มอดหัวไม้ขีด
- ขนาดลำตัว : 2 – 3 มิลลิเมตร
- ความสำคัญ : เป็นแมลงศัตรูข้าวเปลือก เจาะทำลายภายในเมล็ดพืช รวมทั้งเปลือกเมล็ด ระยะหลังการเก็บเกี่ยวซึ่งแมลงชนิดอื่นเข้าทำลายได้ยาก
- ลักษณะ : ทรงกระบอก, สีน้ำตาลเข้มปนแดง, ปีกคู่หน้ามีหลุม, วางไข่ตามรอยแตกเมล็ด 300-500 ฟอง
- การแพร่กระจาย : พบได้ทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศที่ปลูกข้าว
- พืชอาหาร : ข้าวเปลือก ข้าวสาร ข้าวโพด มันสำปะหลังแห้ง ไม้แห้ง
มอดขี้ขุย (Power-Post Beetle)
- ทำลายไม้รุนแรงมากจนเนื้อไม้ภายในเป็นผงคล้ายแป้ง
- เหลือเฉพาะผิวไม้ด้านนอกเป็นผนังบางๆ
- มีรูทางออกกระจายทั่วไป
- รูขนาด 1/32 ถึง 1/3 นิ้ว
- ตัวแก่วางไข่ตามรอยแตกของไม้
- เมื่อไข่ฟักออกมาเป็นตัวอ่อน หรือตัวหนอน ก็จะเข้าไปกัดกินเนื้อไม้ภายใน ส่วนที่เป็นกระพี้ และลอกคราบภายในหลายครั้งจนโตเต็มที่ จึงเข้าสู่ดักแด้
- เมื่อดักแด้ลอกคราบเป็นตัวแก่แล้วจะเจาะเนื้อไม้ออกมาภายนอก
